Το μητρώο είναι η ελληνική ονομασία αυτού που στα αγγλικά Windows 9x/Me/2000/XP περιγράφεται ως Registry. Ουσιαστικά είναι μια βάση δεδομένων, όπου αποθηκεύονται οι περισσότερες ρυθμίσεις του λειτουργικού, του υλικού αλλά και του εγκατεστημένου λογισμικού του εκάστοτε υπολογιστή. Εκεί επίσης περιγράφονται οι συσχετισμοί των αρχείων με τον Explorer.
Οι παλαιότεροι θα στα Windows 3.1 τα αρχεία ρυθμίσεων με κατάληξη .INI Στα αρχεία αυτά το κάθε πρόγραμμα αποθήκευε τις ρυθμίσεις του χρήστη. Ακόμα και το σύστημα είχε δυο τέτοια αρχεία, τα SYSTEM.INI & WIN.INI Το μητρώο λοιπόν καταργεί όλα αυτά τα αρχεία και οργανώνει τις πληροφορίες σε μια ενιαία βάση δεδομένων. Τα δύο αρχεία αυτά υπάρχουν βέβαια και στα Windows 9x για λόγους συμβατότητας με παλαιότερες εφαρμογές.
Τα περιεχόμενα του μητρώου βρίσκονται στον φάκελο των Windows στα αρχεία user.dat, system.dat (όπως φανερώνει το όνομά τους πρόκειται για βάσεις δεδομένων dat: database) και στα αρχεία με κατάληξη .pol. Στο user.dat βρίσκονται οι ρυθμίσεις των χρηστών ενώ στο system.dat είναι αποθηκευμένες οι πληροφορίες του συστήματος. Στα αρχεία .pol είναι αρχεία που περιέχουν πληροφορίες για της πολιτικής συστήματος η χρήση των οποίων είναι να παρακάμπτουν μερικές από τις πληροφορίες του μητρώου και βασική τους δουλειά είναι να εξαναγκάζουν τους υπολογιστές ενός δικτύου να έχουν τις ίδιες ρυθμίσεις.
Στα Windows Me το μητρώο υπάρχει σε αρχεία .cab στο φάκελο /windows/sysbckup
Και στα XP τέλος σε διάφορα αρχεία στους φακέλους /windows/system32/Config και στους φακέλους /Documents and Setting των εκάστοτε χρηστών.
Η οργάνωσή του όπως είναι προφανές είναι ιεραρχική και κάθε εγγραφή έχει τη μορφή ενός καταλόγου που μέσα του εμπεριέχονται άλλοι κατάλογοι ή αρχεία τα οποία εδώ εκφράζονται ως οι τιμές των εγγραφών. Οι εγγραφές αυτές, κατά την ορολογία της Microsoft περιγράφονται ως κλειδιά. (Από το σημείο αυτό στο έγγραφο αυτό θα χρησιμοποιείται η λέξη κλειδί).
Στην κορυφή της ιεραρχικής πυραμίδας του μητρώου βρίσκονται έξι κλειδιά που είναι τα εξής:
Όνομα κλειδιού |
Περιγραφή: |
| HKEY_CLASSES_ROOT |
Εδώ περιγράφονται οι συσχετισμοί των αρχείων και οι πληροφορίες για τις εφαρμογές που υποστηρίζουν drag 'n' drop & OLE Automation |
| HKEY_CURRENT_USER |
Εδώ περιλαμβάνονται οι προτιμήσεις και οι ρυθμίσεις των προγραμμάτων του τρέχοντος χρήστη (αν χρησιμοποιούν το ίδιο σύστημα πέρα του ενός χρήστες), όπως περιγράφονται στο κλειδί HKEY_USERS\ |
| HKEY_LOCAL_MACHINE |
Αποθηκεύονται πληροφορίες που χρησιμοποιούν οι εφαρμογές (ρυθμίσεις, προτιμήσεις, κ.α.) που σχετίζονται με το σύστημα και όχι προτιμήσεις χρηστών, καθώς και πληροφορίες για το υλικό του υπολογιστή ή το τρέχον προφίλ υλικού του υπολογιστή όπως καθορίζεται στο κλειδί HKEY_CURRENT_CONFIG |
| HKEY_USERS |
Όμοιο με το HKEY_CURRENT_USER μόνο που εδώ περιλαμβάνονται οι προτιμήσεις όλων των χρηστών καθώς και οι ρυθμίσεις του «πίνακα ελέγχου». |
| HKEY_CURRENT_CONFIG |
Σε αυτό το κλειδί αποθηκεύονται οι ρυθμίσεις του υλικού (hardware) του συστήματος, σύμφωνα με το κλειδί HKEY_CURRENT_USER, ενώ σε συστήματα με πολλαπλά προφίλ υλικού και τα περιεχόμενά του καθορίζουν κατά την εκκίνιση το κλειδί HKEY_LOCAL_MACHINE\Config |
| HKEY_DYN_DATA |
Το κλειδί στο οποίο υπάρχουν οι πληροφορίες για το Plug 'n' play των Windows, καλύτερα να αφήσετε τους κατασκευαστές του λειτουργικού να ασχοληθούν με το παρόν κλειδί. (το κλειδί αυτό δεν υπάρχει στα Windows 2000 & Windows XP) |
Οι τιμές των περιεχομένων των κλειδιών στα Windows 9x μπορεί να είναι τριών ειδών:
o Αλφαριθμητικές
o Δυαδικές
o DWord (αριθμοί με μέγεθος 4Bytes)
Στα Windows 2000 και XP έχουμε 5 τύπους:
o REG_BINARY (Δυαδικές τιμές που εμφανίζονται σε δεκαεξαδική μορφή)
o REG_DWORD (Αριθμός 4Bytes)
o REG_SZ (Ένα αλφαριθμητικό χαρακτήρων)
o REG_MULTI_SZ (Πολλαπλά αλφαριθμητικά χαρακτήρων)
o REG_EXPAND_SZ (Μεταβλητή αλφαριθμητική τιμή)
Το βασικό εργαλείο:
Για να έχουμε πρόσβαση στις πληροφορίες του μητρώου το βασικό εργαλείο (που μας δίνει η Microsoft) είναι ο «Επεξεργαστής μητρώου» regedit.exe που βρίσκεται στον φάκελο των Windows. Η Microsoft θέλοντας οι απλοί χρήστες να μην έχουν πολλά νταραβέρια με το μητρώο φρόντισε να μην συμπεριλάβει το εργαλείο αυτό (όπως και πάρα πολλά άλλα) στο μενού «Έναρξη». Οι Power Users βέβαια ξέρουν που θα το βρουν αλλά οι νεότεροι μπορούν απλώς να γράψουν στο μενού «Εκτέλεση» την λέξη regedit και το πρόγραμμα θα εκτελεστεί.
Η μορφή του Regedit είναι όμοια με του Explorer, στο αριστερό φαίνεται η ιεραρχική δομή των κλειδιών ενώ στο δεξί τα περιεχόμενα (οι τιμές) του επιλεγμένου κλειδιού. Οι λειτουργίες πλοήγησης είναι όμοιες με της εξερεύνησης των Windows. Για επεξεργαστείτε το όνομα του κλειδιού ή να αλλάξετε τα περιεχόμενά του κάντε δεξί κλικ πάνω του και θα εμφανιστεί το ανάλογο μενού, το ίδιο & για να αλλάξετε κάποια τιμή του.
Τα αντικλείδια:
Κάθε φορά που κλείνετε τον υπολογιστή, βλέπεται να υπάρχει μια μικρή καθυστέρηση, τότε το σύστημα δημιουργεί αυτόματα αντίγραφα ασφαλείας της μητρώου. Τα αντίγραφα αυτά βρίσκονται στον κατάλογο του λειτουργικού και έχουν όνομα system.da0 & user.da0. Αν πάθει κάτι το μητρώο εσείς απλό από το DOS μετονομάστε τα αρχεία αυτά σε system.dat & user.dat αντίστοιχα.
Πώς να βγάλετε κάποιο κλειδί:
Για να εξάγεται τις πληροφορίες κάποιου κλειδιού πρέπει να πάτε στο μενού «Μητρώο» -> «Εξαγωγή αρχείου μητρώου» και γράψτε το όνομα που επιθυμείται. Το αρχείο που δημιουργείται έχει κατάληξη .reg και μπορείτε να εισάγεται τις πληροφορίες του στο μητρώου κάνοντας διπλό κλικ πάνω του ή από το μενού «Μητρώο» -> «Εισαγωγή αρχείου μητρώου». Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να δημιουργήσουμε αντίγραφο ασφαλείας του μητρώου, εξάγοντας σε ένα τέτοιο αρχείο όλο το μητρώο.
Αναζήτηση πληροφοριών:
Για να αναζητήσετε πληροφορίες μέσα σ' αυτό το χάος θα πρέπει να διαλέξετε το κλειδί που θα γίνει η αναζήτηση και να πατήσετε Ctrl+F3, οπότε θα εμφανιστεί η γνώριμη φόρμα αναζήτησης του σημειωματάριου των Windows. Από εκεί και πέρα τα πράγματα είναι γνωστά.
Εκτύπωση πληροφοριών:
Για να εκτυπώσετε τις πληροφορίες κάποιου κλειδιού απλά διαλέξτε το και πηγαίνετε στο μενού «Μητρώο» -> «Εκτύπωση» ή πατήστε Ctrl+P, το γνωστό κοινό πλαίσιο διαλόγου των Windows θα κάνει την παρουσία του. Προσέξτε μόνο μην επιλέξετε να εκτυπώσετε όλο το μητρώο διότι θα πρέπει πρωτύτερα να έχετε τροφοδοτήσει τον εκτυπωτή σας το λιγότερο με 600 σελίδες χαρτί Α4 !!!
Η βασική αδυναμία των Windows 9x:
Ένα από τα βασικά μειονεκτήματα αυτής της σειράς των λειτουργικών είναι η μειωμένη ασφάλεια που παρέχουν. Αν και μπορούν να διαχειρίζονται πολλά διαφορετικά προφίλ χρηστών, αδυνατούν να διαχειριστούν δικαιώματα. Έτσι όλοι οι χρήστες ενός συστήματος με Windows 9x έχουν τα ίδια δικαιώματα πρόσβασης και διαχείρισης όλων των αρχείων του συστήματος. Αν και το μητρώο θυμάται την διαδρομή των αρχείων που βρίσκονται στην επιφάνεια εργασίας παρ' όλα αυτά αν ένας χρήστης προσπαθήσει να διαγράψει ένα αρχείο το οποίο ανήκει σε ένα δεύτερο τότε το σύστημα δεν θα κάνει διάκριση σε ποιον ανήκει το αρχείο & σε εκείνον που το διαγράφει με αποτέλεσμα το αρχείο να χαθεί!
Αυτό σε καμία περίπτωση δεν θα συνέβαινε στα Windows NT, 2000 ή XP
|