Οι σκληροί δίσκοι που υπάρχουν στην αγορά δεν είναι κατασκευασμένοι αποκλειστικά για να "τρέχουν" Windows 98.
Υπάρχουν κι άλλα λειτουργικά συστήματα που χρησιμοποιούνται ευρύτατα, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε χρήστη.
Κάθε όμως λειτουργικό σύστημα "οργανώνει" το δίσκο με το δικό του τρόπο ή όπως έχετε ίσως ακούσει, με το δικό του σύστημα αρχείων.
Υπάρχει το FAT, το FAT32, το NTFS κ.λπ.
Τα διαφορετικά αυτά συστήματα αρχείων δεν είναι πάντοτε συμβατά μεταξύ τους. Ένας σκληρός που είναι οργανωμένος π.χ. από το Linux δε μπορεί να "διαβαστεί" από τα Windows 98.
Ο καινούριος λοιπόν δίσκος μας πρέπει να "υποστεί" μια διαδικασία που ονομάζεται partitioning, προκειμένου να ετοιμαστεί για χρήση.
Με το partitioning ορίζουμε συγκεκριμένες περιοχές του σκληρού που θα "βλέπει" το λειτουργικό σύστημα.
Ένα πρόγραμμα partition, καταγράφει στο λεγόμενο master boot sector την αρχή και το τέλος της κάθε περιοχής του δίσκου.
Επίσης καταγράφει ποια περιοχή είναι ενεργή και ποια έχει το λειτουργικό σύστημα που θα κάνει boot.
Δεν είναι ανάγκη ένας σκληρός δίσκος να είναι ενιαίος. Μπορούμε να τον χωρίσουμε σε περισσότερα μέρη (ειδικά όταν είναι μεγάλος), αντιστοιχώντας σε κάθε μέρος ένα γράμμα (C:, D:, κ.λπ.).
Το κάθε μέρος θα λειτουργεί και θα συμπεριφέρεται σαν ξεχωριστός σκληρός. Το DOS μπορεί να δει μέχρι 24 διαφορετικά partitions, είτε αυτά βρίσκονται στον ίδιο δίσκο, είτε σε διαφορετικούς. Ο περιορισμός αυτός έχει να κάνει με τα γράμματα του αγγλικού αλφαβήτου που είναι 26! Κάθε δίσκος έχει το δικό του γράμμα.
Τα δύο πρώτα γράμματα A και B είναι δεσμευμένα για τα floppy drives, οπότε μας μένουν 24 γράμματα προς χρήση!
Υπάρχουν διάφορα προγράμματα που κάνουν partitioning, όμως το fdisk του DOS είναι το πιο δημοφιλές και αξιόπιστο.
Το fdisk "δείχνει" μόνο δύο partitions, το primary και το extended. Το extended όμως μπορεί να χωριστεί σε logical DOS volumes, που το καθένα είναι ένα διαφορετικό partition.
Το μίνιμουμ μέγεθος του κάθε partition είναι ένα mb. Το μάξιμουμ μέγεθος εξαρτάται από την έκδοση του DOS και μπορεί να φτάσει τα 2 terabytes ή 2048gigabytes!
Το πρώτο partition αποτελεί το primary DOS partition.
Είναι το γράμμα C: και δε μπορεί να διαιρεθεί. Ονομάζεται επίσης ενεργό partition και είναι μοναδικό.
Το δεύτερο partition είναι προαιρετικό και ονομάζεται extended.
Το extended partition μπορεί να διαιρεθεί σε περισσότερα μέρη, στα οποία αντιστοιχίζουμε γράμματα D:, E:, F: κ.λπ.
Το fdisk υπάρχει στο DOS και στη δισκέτα εκκίνησης των Windows.
Τυπώνοντας στο DOS prompt fdisk και το πρόγραμμα ξεκινάει.
Διαλέγουμε τη πρώτη επιλογή που λέει "Create DOS partition or Logical DOS drive".
Στο επόμενο μενού επιλέγουμε πάλι 1.
Τώρα μπορούμε να ορίσουμε ως primary partition ολόκληρο το δίσκο η μέρος αυτού. Oι υποστηρικτές της απλούστευσης θα προτιμήσουν να έχουν ένα μόνο γράμμα το C:
Όσοι θέλουν να αφήσουν χώρο για άλλα partitions πρέπει να ορίσουν το χώρο που θα καταλαμβάνει το C: σε mb ή σε ποσοστό % του συνολικού χώρου.
Κατόπιν πρέπει να ενεργοποιήσουμε το primary partition.
Επιστρέφουμε στο βασικό μενού, επιλέγουμε το 2: "_set_ Active Partition" και ακολουθούμε τις οδηγίες.
Αν θέλουμε να δημιουργήσουμε και extended partition από το βασικό μενού διαλέγουμε πάλι την επιλογή 1, αλλά στη συνέχεια επιλέγουμε το 2: "Create Extended DOS partition".
Αφού τροποποιήσουμε το σκληρό όπως μας βολεύει, επιστρέφουμε στο βασικό μενού και επιλέγουμε το 4: "Display Partition Information".
Εκεί βλέπουμε αν όντως έχουν γίνει όλα σωστά πριν κάνουμε επανεκκίνηση για να ολοκληρωθούν οι αλλαγές.
Το fdisk είναι ένα πολύ δυνατό πρόγραμμα, αλλά δεν υπάρχει από τη Microsoft ικανοποιητική υποστήριξη ως προς τις δυνατότητες του.
Πολλές λειτουργίες του είναι άγνωστες στους περισσότερους.
Μπορεί με μία μόνο εντολή να μας γλιτώσει από πολλά βάσανα, αρκεί να ξέρουμε αυτή την εντολή!
Οι κρυφές αυτές εντολές δίνονται με τη μορφή διακοπτών(switches), δηλαδή fdisk /(εντολή).
Οι πιο χρήσιμοι διακόπτες αναφέρονται παρακάτω:
/mbr: η πιο χρήσιμη δυνατότητα του fdisk.
Επαναφέρει το master boot sector στην αρχική του κατάσταση, λύνοντας πολλά προβλήματα αδυναμίας εκκίνησης των windows.
Πολύ χρήσιμο επίσης όταν το master boot sector έχει προσβληθεί από κάποιον ιό.
/status: μας πληροφορεί για τη κατάσταση των partitions.
/pri: δημιουργία Primary partition
/opri: δημιουργία Primary partition παρακάμπτοντας το FAT16/FAT32.
/ext: δημιουργία extended partition
/log: δημιουργία logical drive
Πολλοί έχουν αναφέρει ότι το fdisk τους παρουσίασε προβλήματα.
Προσωπικά πιστεύω ότι δεν είχαν επίγνωση του τι κάνουν.
Το fdisk είναι πολύ αξιόπιστο και ασφαλές.
Προσοχή όμως!
Κατά τη δημιουργία ή αλλαγή των partitions όλα τα δεδομένα που πιθανόν να υπάρχουν στο σκληρό θα χαθούν. Αν θέλουμε να δημιουργήσουμε partitions σε έναν ήδη λειτουργικό δίσκο, πρέπει να καταφύγουμε στη χρήση κάποιου άλλου προγράμματος όπως το Partition Magic.
Μετά από το partition κάνουμε επανεκκίνηση του υπολογιστή για να ενεργοποιηθούν οι νέες ρυθμίσεις.
Ο σκληρός δίσκος όμως δεν είναι ακόμα έτοιμος.
Αν προσπαθήσουμε να κάνουμε οτιδήποτε στο C: θα πάρουμε το μήνυμα "invalid media type".
Μη φοβηθείτε, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα.
Απλά ο δίσκος χρειάζεται format για να είναι αναγνωρίσιμος από το σύστημα.
Αν αυτός είναι καινούριος και κενός δίνουμε στο DOS την εντολή format c: /s
Ο δίσκος μορφοποιείται και αντιγράφονται σε αυτόν τα system files του λειτουργικού.
Το format είναι πολύ χρήσιμο επίσης όταν θέλουμε να επανεγκαταστήσουμε τα windows λόγω προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε.
Το format είναι ένα πολύ ισχυρό delete, μόνο που δε περιορίζεται σε ορισμένα αρχεία αλλά σε όλο το δίσκο.
Το format που αναφέραμε είναι το high-level. Υπάρχει και το low-level format, το οποίο γίνεται στη κατασκευάστρια εταιρία πριν από τη συσκευασία του σκληρού.
Πολύ σπάνια θα χρειαστεί κάποιος user το low-level format.
Με τη βοήθεια του μπορούμε να εξαφανίσουμε και το παραμικρό στοιχείο που έχει απομείνει στο σκληρό ή να διορθώσουμε bad sectors που δεν επιδέχονται άλλου είδους αντιμετώπιση.
Οι κατασκευαστές προειδοποιούν ότι με το low-level format υπάρχει πιθανότητα να αχρηστεύσουμε τελείως το δίσκο μας και δε φέρουν καμία ευθύνη στη περίπτωση που συμβεί κάτι τέτοιο.
Για να κάνουμε low-level format, πρέπει να προμηθευτούμε από το δικτυακό τόπο του κατασκευαστή το αντίστοιχο utility.
Το fdisk μας βοηθάει στο να έχουμε περισσότερους του ενός δίσκους (εικονικούς και μη).
Μπορεί στον ένα να έχουμε τα windows 98 και στον άλλο τα windows NT ή το Linux. Μέσα από το boot manager θα επιλέγουμε το λειτουργικό που θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε.
Αλλά ακόμα κι αν έχουμε ένα μόνο λειτουργικό μπορούμε να χωρίσουμε ένα μεγάλο δίσκο σε δύο ή περισσότερα τμήματα.
Στο ένα μπορούμε να έχουμε τα Windows, στο άλλο αποθηκευμένες φωτογραφίες και videos, στο τρίτο προγράμματα που κατεβάσαμε από το Internet κ.λπ.
Οι εντολές αυτές έχουν φτιαχτεί για να μας διευκολύνουν κι όχι για να μας μπερδεύουν. Πολλούς τους ξενίζει το γεγονός ότι εκτελούνται σε περιβάλλον DOS που δε το έχουν συνηθίσει.
Δεν είναι όμως τίποτα το δύσκολο.
Και για όσους δε το ξέρουν!
Μπορούμε να κάνουμε format σε ένα σκληρό δίσκο μέσα από τα windows αρκεί αυτός να είναι άλλος από τον C: .
Το αναφέρω γιατί έχω δει αρκετούς users που διαθέτουν άνω του ενός σκληρούς, να "βγαίνουν" στο DOS για να κάνουν format.